به گزارش خبرنگار پایگاه خبری رصد ایلام، توسعه گردشگری طبیعت می‌تواند فرصت مناسبی برای رونق اقتصادی جوامع محلی، ایجاد اشتغال و افزایش ارتباط مردم با محیط زیست فراهم کند. با این حال، نبود مدیریت و نظارت کافی می‌تواند فشار مضاعفی بر عرصه‌های منابع طبیعی و زیست‌بوم‌های شکننده وارد کند.
در سال‌های اخیر، برخی مناطق ییلاقی، میان‌بندها، مراتع و جنگل‌ها میزبان کمپ‌های ثابت و سیار گردشگری شده‌اند. برخی از این کمپ‌ها به شکل شبانه‌روزی فعالیت می‌کنند و خدماتی مانند اسکان، برپایی چادر و برگزاری تورهای گروهی ارائه می‌دهند.
فعالیت اقتصادی در عرصه‌های ملی باید چارچوب قانونی مشخصی داشته باشد. بهره‌برداران نیز باید ضوابط منابع طبیعی و ظرفیت محیط را رعایت کنند.
مهندس ابراهیم پیرزادیان، جانشین فرماندهی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، بر ضرورت صیانت از عرصه‌های ملی تأکید کرده است. وی میان «گردشگری مسئولانه» و «بهره‌برداری تجاری بدون ضابطه از منابع طبیعی» تفاوت قائل است و استفاده گردشگری از عرصه‌های ملی را نیازمند رعایت ظرفیت برد، قوانین و ملاحظات حفاظتی می‌داند.
تأمین سوخت کمپ‌ها؛ یکی از نگرانی‌های منابع طبیعی
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها در زمینه فعالیت کمپ‌های گردشگری، نحوه تأمین سوخت است. برخی افراد ممکن است برای تأمین هیزم به سرشاخه‌کنی، بوته‌کنی یا شکستن درختچه‌ها روی آورند.
این اقدامات در مناطق خشک و شکننده می‌تواند به پوشش گیاهی آسیب بزند. کاهش پوشش گیاهی، فرسایش خاک و تخریب زیستگاه از پیامدهای ادامه چنین روندی است.
ایجاد آتش‌های متعدد نیز خطر دیگری برای عرصه‌های طبیعی محسوب می‌شود. رهاسازی زباله و پلاستیک، تخلیه فاضلاب، آلودگی منابع آب، ایجاد مسیرهای جدید تردد خودرو و استقرار طولانی‌مدت چادرها از دیگر تهدیدهای احتمالی هستند.
ضرورت شناسایی و ثبت کمپ‌های گردشگری
یگان حفاظت منابع طبیعی باید با همکاری معاونت امور جنگل، دفتر استعدادیابی سازمان و دستگاه‌های متولی گردشگری و محیط زیست، کمپ‌های فعال در عرصه‌های ملی را شناسایی و ساماندهی کند.
تشکیل بانک اطلاعاتی کمپ‌های گردشگری می‌تواند نخستین گام برای مدیریت این فعالیت‌ها باشد. این بانک اطلاعاتی باید مشخصات بهره‌بردار، موقعیت جغرافیایی، مدت فعالیت، ظرفیت پذیرش گردشگر، تعداد چادرها، نحوه تأمین سوخت، وضعیت پسماند و مجوزهای قانونی را ثبت کند.
پایش مستمر این اطلاعات نیز به دستگاه‌های مسئول کمک می‌کند تخلفات احتمالی را سریع‌تر شناسایی کنند و برای حفاظت از عرصه‌های طبیعی تصمیم مناسب بگیرند.
فعالیت تورگردانان نیازمند نظارت بیشتر است
فعالیت لیدرها، تورگردانان و آژانس‌هایی که به‌صورت مستمر گردشگران را به مناطق طبیعی هدایت می‌کنند نیز به سازوکار مشخصی برای ثبت و نظارت نیاز دارد.
برگزارکنندگان تور باید مقصد، تعداد گردشگران، مدت اقامت و محل استقرار گروه را مشخص کنند. همچنین مسئولیت جمع‌آوری پسماند، حفاظت از پوشش گیاهی و جلوگیری از تخریب طبیعت باید برای برگزارکنندگان تور روشن باشد.
این رویکرد می‌تواند به توسعه گردشگری پایدار در ایلام و دیگر مناطق کشور کمک کند. گردشگری مسئولانه، منافع اقتصادی گردشگران و جوامع محلی را با حفاظت از منابع طبیعی پیوند می‌دهد.
طراحی سازوکار قانونی برای فعالیت‌های گردشگری
از منظر اقتصادی نیز دستگاه‌های مسئول باید سازوکار استفاده تجاری از عرصه‌های ملی را بررسی و به‌روز کنند. تدوین طرح‌های نوین مدیریتی برای عرصه‌های جنگلی، مرتعی، بیابانی و اراضی ساحلی می‌تواند به ساماندهی این فعالیت‌ها کمک کند.
یگان حفاظت منابع طبیعی نیز نباید بدون مستند قانونی عوارضی مطالبه کند. دستگاه‌های ذی‌ربط می‌توانند سازوکار قانونی دریافت حقوق، اجرت یا بهای خدمات حفاظتی و بهره‌برداری گردشگری را طراحی کنند.
بخشی از منابع حاصل از این فرآیند می‌تواند در چارچوب قانون برای حفاظت، پایش، اطفای حریق، مدیریت پسماند و احیای عرصه‌های آسیب‌دیده هزینه شود.
مقابله با گردشگری راهکار نیست
راهکار اصلی، مقابله با گردشگری طبیعت نیست. مسئولان باید گردشگری طبیعت را ساماندهی کنند و آن را به سمت گردشگری مسئولانه و پایدار سوق دهند.
اجرای طرح ملی با عنوان «ساماندهی، پایش و حفاظت از عرصه‌های منابع طبیعی در برابر فعالیت‌های گردشگری تجاری» می‌تواند زمینه مدیریت بهتر این حوزه را فراهم کند.
این طرح می‌تواند محورهایی مانند شناسایی کمپ‌ها، ثبت اطلاعات، تعیین ظرفیت برد، صدور مجوز، نظارت، آموزش گردشگران و برگزارکنندگان تور، دریافت حقوق قانونی و برخورد با تخلفات را دربرگیرد.
منابع طبیعی سرمایه مشترک نسل امروز و آینده است. هیچ فعالیت اقتصادی و گردشگری نباید به قیمت تخریب این سرمایه و تحمیل هزینه‌های سنگین احیا و حفاظت بر بیت‌المال انجام شود.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری رصد ایلام، ساماندهی فعالیت‌های گردشگری در عرصه‌های طبیعی می‌تواند همزمان به رونق گردشگری و حفاظت از منابع طبیعی کمک کند؛ مشروط بر اینکه دستگاه‌های مسئول، نظارت مستمر و ضوابط مشخصی برای این فعالیت‌ها اجرا کنند.
#اخبار_ایلام #آخرین_اخبار_ایلام #پایگاه_خبری_رصد_ایلام #رصد_ایلام #منابع_طبیعی #گردشگری_ایلام #طبیعت_گردی #گردشگری_پایدار #کمپ_گردشگری #گردشگری_مسئولانه #حفاظت_از_منابع_طبیعی
