📝علی محمدمرادی/ شهر مردمان نجیب و صبور، این روزها با مشکلاتی دست‌وپنجه نرم می‌کند که دیگر نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن‌ها گذشت. از وضعیت نامناسب کوچه‌ها و خیابان‌های فرعی گرفته تا بی‌توجهی به مبلمان شهری، انباشت زباله در جداول و گلایه کارگران از پرداخت‌نشدن مطالباتشان؛ مجموعه‌ای از مسائل که زندگی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار داده است.
به‌عنوان رسانه‌ای که خود را صدای مردم می‌داند، روزی نیست که پیام، تماس یا گلایه‌ای از شهروندان درباره وضعیت محله‌ها و معابر ایلام دریافت نکنیم. یکی از وضعیت سطل‌های زباله شکایت دارد، دیگری از خرابی کوچه‌ای که مدت‌هاست به حال خود رها شده است و شهروندی دیگر از بی‌نظمی و نابسامانی فضای عمومی شهر می‌گوید.
این حجم از گلایه‌ها یک پرسش جدی را پیش روی مدیران شهری قرار می‌دهد: آیا وضعیت امروز ایلام در شأن مردمی است که حق دارند شهری پاکیزه، منظم و برخوردار از حداقل استانداردهای زندگی شهری داشته باشند؟
ایلام؛ شهری که نباید به حال خود رها شود
گاهی با قدم‌زدن در برخی کوچه‌ها و خیابان‌های فرعی ایلام، با صحنه‌هایی روبه‌رو می‌شویم که فاصله زیادی با یک محیط شهری مناسب دارند. خرابی آسفالت، ناهمواری معابر، وضعیت نامطلوب نظافت و بی‌توجهی به برخی زیرساخت‌های شهری، چهره‌ای ناخوشایند از بخش‌هایی از شهر به نمایش می‌گذارد.
وضعیت بعضی از این معابر چنان نامناسب است که شهروندان برای توصیف آن، از تعبیرهای تلخ و گزنده استفاده می‌کنند؛ گویی این نقاط از نقشه مدیریت شهری حذف شده‌اند و کسی مسئولیت رسیدگی به آن‌ها را بر عهده ندارد.
این شرایط، پرسشی اساسی ایجاد می‌کند: شهر ایلام با این همه ظرفیت، پیشینه و مردمان شایسته، چرا باید در ابتدایی‌ترین مسائل مدیریت شهری با چنین گلایه‌هایی مواجه باشد؟
شهرداری، شهر فقط آسفالت نیست!
در روزهای اخیر، بخشی از اقدامات عمرانی شهرداری در زمینه آسفالت برخی خیابان‌ها مورد توجه قرار گرفته است. آسفالت معابر، بدون تردید، یکی از وظایف مهم مدیریت شهری است؛ اما آیا می‌توان تمام کارنامه شهرداری را با چند پروژه آسفالت‌ریزی سنجید؟
شهر فقط آسفالت نیست؛ شهر نظافت، فضای سبز، مبلمان شهری، روشنایی، پیاده‌روهای ایمن، رسیدگی به محله‌های کم‌برخوردار و خدمات منظم شهری است.
شهروندان حق دارند بدانند برای بهبود سایر بخش‌های شهر چه برنامه‌ای وجود دارد. وضعیت نیمکت‌ها، سطل‌های زباله، پیاده‌روها، فضای سبز و تجهیزات عمومی چه زمانی سامان می‌گیرد؟ چه برنامه‌ای برای رسیدگی مستمر به کوچه‌های فرعی و محله‌هایی وجود دارد که کمتر در کانون پروژه‌های عمرانی قرار می‌گیرند؟
مدیریت شهری موفق، صرفاً مدیریتی نیست که چند خیابان را آسفالت کند؛ بلکه مدیریتی است که اثر اقداماتش را در زندگی روزمره مردم نشان دهد. شهروند باید در محله خود نیز نشانه‌های خدمت را ببیند، نه اینکه برای برخورداری از حداقل امکانات، بارها گلایه کند و منتظر بماند.
جداول پر از زباله؛ هشدار پیش از بارندگی
یکی دیگر از نگرانی‌های جدی، وضعیت نامناسب برخی جداول و مسیرهای هدایت آب‌های سطحی است. انباشت زباله و مواد زائد در این مسیرها، علاوه بر ایجاد منظره‌ای ناخوشایند، می‌تواند در زمان بارندگی، عبور آب را مختل کند و موجب انتشار آلودگی در سطح معابر شود.
اگر پیش از بارندگی، پاک‌سازی و لایروبی جداول به‌موقع انجام نشود، احتمال آب‌گرفتگی برخی نقاط و انتقال زباله و آلودگی به خیابان‌ها افزایش می‌یابد.
آیا بهتر نیست شهرداری به‌جای انتظار برای بروز مشکل، از همین امروز برنامه‌ای منظم برای پاک‌سازی جداول، جمع‌آوری زباله‌ها و بررسی نقاط مستعد آب‌گرفتگی اجرا کند؟
پیشگیری، هم هزینه کمتری دارد و هم از تحمیل مشکلات بیشتر به شهروندان جلوگیری می‌کند. نظافت شهری نباید به واکنش‌های مقطعی محدود شود؛ مردم به خدماتی مستمر، منظم و قابل ارزیابی نیاز دارند.
کارگران شهرداری؛ خدمت‌گزارانی که نباید فراموش شوند
اما در میان تمام مشکلات شهری، موضوع مطالبات معوق کارگران شهرداری، اهمیتی دوچندان دارد.
بر اساس مطالب و گلایه‌های مطرح‌شده از سوی کارگران، شماری از نیروها با تأخیر در دریافت مطالبات خود مواجه‌اند. همچنین، تجمع اعتراضی کارگران در مقابل استانداری، بار دیگر ضرورت رسیدگی جدی به این موضوع را مطرح کرده است.
کارگری که مسئولیت نظافت خیابان‌ها، جمع‌آوری زباله‌ها، نگهداری فضای سبز و انجام خدمات روزمره شهر را بر عهده دارد، چگونه باید هزینه‌های زندگی، اجاره مسکن، مخارج درمان و نیازهای خانواده خود را تأمین کند، وقتی حقوقش به‌موقع پرداخت نمی‌شود؟
در شرایط تورمی و افزایش هزینه‌های زندگی، تأخیر در پرداخت دستمزد، تنها یک مسئله اداری یا حسابداری نیست؛ این تأخیر مستقیماً معیشت خانواده‌هایی را تحت فشار قرار می‌دهد که شاید تنها منبع درآمدشان همین حقوق باشد.
کارگر شهرداری صدقه نمی‌خواهد؛ او حق‌الزحمه کار خود را می‌خواهد. پرداخت به‌موقع دستمزد، لطف مدیران نیست؛ مسئولیتی است که باید با شفافیت، نظم و پاسخ‌گویی انجام شود.
آقای نورایی‌نژاد، سرپرست محترم شهرداری ایلام؛ آیا می‌دانید تأخیر در پرداخت حقوق چه فشار روحی و اقتصادی بر کارگران و خانواده‌های آنان وارد می‌کند؟ آیا می‌توان از کارگری انتظار داشت با انگیزه و آرامش به شهر خدمت کند، اما خودش برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی با مشکل روبه‌رو باشد؟
انتظار افکار عمومی این است که وضعیت مطالبات کارگران به‌صورت شفاف اعلام شود؛ میزان بدهی، علت تأخیر، منابع تأمین اعتبار و زمان‌بندی پرداخت باید مشخص باشد. وعده‌های کلی، بدون اعلام زمان دقیق و اقدام عملی، نمی‌تواند نگرانی این خانواده‌ها را برطرف کند.
چرا با تغییر مدیران، رسیدگی به مطالبات متوقف می‌شود؟
در گفت‌وگوهای مطرح‌شده از سوی برخی کارگران، این ادعا نیز بیان شده است که در دوره سرپرستی علی‌محمد نوری، مطالبات نیروهای شرکتی و وضعیت بیمه آنان تا حد زیادی سامان گرفته بود؛ اما پس از استعفای او، مشکلات دوباره شدت یافته است.
این ادعا نیازمند بررسی و تطبیق با اسناد مالی و بیمه‌ای شهرداری است؛ بااین‌حال، اصل مسئله بسیار مهم است: چرا پرداخت حقوق و بیمه نیروهای خدماتی باید به دوره حضور یا غیبت یک مدیر گره بخورد؟
خدمات شهری نباید با تغییر مدیران دچار وقفه شود. حقوق کارگر، تعهد سازمانی است و با جابه‌جایی مسئولان از بین نمی‌رود. هر مدیری که مسئولیت می‌پذیرد، باید درباره تعهدات باقی‌مانده از دوره قبل نیز پاسخ‌گو باشد و برای حل آن‌ها برنامه ارائه کند.
اگر با رفتن یک مدیر، روند رسیدگی به مطالبات متوقف می‌شود، باید سازوکارهای مالی، نظارتی و مدیریتی شهرداری مورد بررسی قرار گیرد. شهر نمی‌تواند هر بار با تغییر مسئولان، هزینه بی‌نظمی‌های اداری را از جیب کارگران و شهروندان بپردازد.
استاندار ایلام؛ نظارت بر مدیریت شهری کجای کار است؟
آقای استاندار؛ اگر قرار است استانداران به‌عنوان نمایندگان عالی دولت در استان‌ها، پیگیر حل مشکلات مردم باشند، انتظار می‌رود مسائل مهم شهری نیز با جدیت دنبال شود.
وقتی گلایه‌های شهروندان درباره وضعیت معابر، نظافت و خدمات شهری افزایش می‌یابد و کارگران برای دریافت مطالبات خود ناچار به تجمع می‌شوند، افکار عمومی انتظار دارد دستگاه‌های مسئول برای حل این مشکلات وارد عمل شوند.
البته اداره شهر و پرداخت حقوق کارکنان، در درجه نخست بر عهده مدیریت شهری و مجموعه‌های مسئول آن است؛ اما این موضوع از ضرورت نظارت قانونی، پیگیری مطالبات عمومی و هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط کم نمی‌کند.
آیا وضعیت معیشتی کارگران و مشکلات محله‌های ایلام، نیازمند برگزاری جلسه‌ای فوری با حضور مسئولان شهرداری و دستگاه‌های مرتبط نیست؟ آیا نمی‌توان با تعیین مهلت مشخص، از مسئولان خواست درباره مطالبات معوق، وضعیت بیمه نیروها، نظافت جداول و سامان‌دهی معابر گزارش روشنی ارائه کنند؟
مردم انتظار ندارند همه مشکلات یک‌شبه حل شود؛ انتظار آن‌ها این است که مسئولان، مشکلات را ببینند، برای حل آن‌ها برنامه داشته باشند و نتیجه اقدامات خود را اعلام کنند.
ایلام به برنامه نیاز دارد، نه اقدامات مقطعی
امروز مسئله فقط چند کوچه خراب یا چند جدول انباشته از زباله نیست. مسئله، ضرورت وجود یک برنامه منسجم برای اداره شهری است که شهروندان آن از خدمات عمومی مناسب انتظار دارند.
برای خروج از وضعیت موجود، چند اقدام فوری ضروری به نظر می‌رسد:
– تعیین تکلیف مطالبات کارگران: اعلام رسمی میزان مطالبات معوق و زمان‌بندی مشخص برای پرداخت حقوق و حق بیمه.
– پاک‌سازی فوری جداول: شناسایی نقاط بحرانی و لایروبی مسیرهای هدایت آب‌های سطحی پیش از بارندگی.
– رسیدگی به کوچه‌ها و خیابان‌های فرعی: تهیه فهرست معابر آسیب‌دیده و اعلام برنامه اولویت‌بندی‌شده برای ترمیم آن‌ها.
– سامان‌دهی مبلمان شهری: بررسی وضعیت سطل‌های زباله، نیمکت‌ها، روشنایی، پیاده‌روها و سایر تجهیزات عمومی.
– گزارش‌دهی شفاف به مردم: انتشار گزارش دوره‌ای از اقدامات انجام‌شده، هزینه‌ها، پروژه‌های در دست اجرا و مشکلات باقی‌مانده.
این اقدامات نه مطالبه‌ای غیرواقع‌بینانه است و نه انتظاری فراتر از وظایف مدیریت شهری؛ بلکه بخشی از مسئولیت‌هایی است که شهروندان برای آن هزینه می‌پردازند و حق دارند درباره نحوه انجامشان سؤال کنند.
سخن پایانی؛ صدای مردم را بشنوید
آقای نورایی‌نژاد، سرپرست شهرداری ایلام؛ آقای استاندار؛ و دیگر مسئولان مرتبط؛ مردم از وعده‌های تکراری خسته‌اند. کارگران می‌خواهند حقوقشان را به‌موقع دریافت کنند. شهروندان می‌خواهند در کوچه و خیابانی امن، پاکیزه و مناسب رفت‌وآمد کنند. خانواده‌ها می‌خواهند فرزندانشان در محیطی شهری و برخوردار از حداقل امکانات زندگی کنند.
این خواسته‌ها نه سیاسی است و نه غیرمنطقی؛ این‌ها حقوق ابتدایی شهروندانی است که انتظار دارند مسئولان، وظایف خود را به‌درستی انجام دهند.
وقتی مردم برای یک کوچه خراب، یک سطل زباله نامناسب، یک جدول مسدود یا حقوق پرداخت‌نشده کارگر بارها گلایه می‌کنند، دیگر نمی‌توان همه این صداها را نارضایتی‌های پراکنده دانست. این گلایه‌ها نشانه مسائلی است که باید دیده و پیگیری شوند.
به داد شهر ایلام برسید؛ پیش از آنکه بی‌توجهی به مشکلات کوچک، به بحران‌های بزرگ‌تر تبدیل شود.
ایلام به مدیریتی پاسخ‌گو، برنامه‌ای روشن و خدماتی مستمر نیاز دارد. شهر را نمی‌توان تنها با چند تکه آسفالت اداره کرد و رضایت مردم را با وعده به دست آورد.
رصد ایلام، به‌عنوان رسانه‌ای پیگیر مطالبات عمومی، انتظار دارد مسئولان مربوطه درباره وضعیت حقوق و بیمه کارگران، برنامه نظافت و لایروبی جداول و رسیدگی به معابر فرعی، پاسخ روشن و مستند ارائه کنند.
این شهر متعلق به مردم است؛ صدای مردم را بشنوید و برای حل مشکلاتشان اقدام کنید.
