📝علی محمدمرادی/بیستوسوم بهمنماه سال ۱۳۶۵، زمین فوتبال چوار شاهد یکی از آشکارترین جلوههای جنایت جنگی در تاریخ معاصر ایران بود. در روزی که جوانان این دیار با شور زندگی و نشاط ورزشی در میدان فوتبال حضور داشتند، جنگندههای رژیم بعث عراق با بمباران مستقیم زمین بازی، بازیکنان، داور و تماشاگران را هدف قرار دادند و صحنهای ماندگار از مظلومیت مردم ایران را رقم زدند.
این حادثه، صرفاً یک رویداد محلی یا استانی نبود. زمین فوتبال چوار به نمادی جهانی از نقض حقوق بشر و حمله مستقیم به غیرنظامیان تبدیل شد. رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز با درک عمق این فاجعه، بر ضرورت معرفی این حادثه به افکار عمومی جهان تأکید کردهاند. با این وجود، واقعیت میدانی نشان میدهد که این مطالبه مهم هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.
در سالهای اخیر، اقداماتی محدود برای زنده نگه داشتن یاد این فاجعه انجام شد. تولید فیلم سینمایی مستطیل قرمز و برگزاری برخی آیینهای سالانه، بخشی از این تلاشها به شمار میرود. اما این اقدامات نتوانستند پاسخگوی عظمت تاریخی حادثه باشند. هنوز هیچ اثر فاخر ملی، هیچ یادمان شاخص شهری و هیچ المان ماندگاری که روایتگر این جنایت باشد، در شهر چوار دیده نمیشود.
تلختر آنکه حادثه زمین فوتبال چوار حتی در تقویم رسمی کشور نیز جای نگرفته است. این در حالی است که بسیاری از رویدادهای مشابه با اهمیت کمتر، در حافظه رسمی کشور ثبت شدهاند. نبود این ثبت رسمی، خود نشانهای از کمتوجهی ساختاری به یکی از مستندترین جنایتهای جنگ تحمیلی است.
تقارن زمانی این حادثه با ۲۲ بهمن و سالروز پیروزی انقلاب اسلامی نیز سبب شده است که هر سال، یاد شهدای زمین فوتبال چوار در سایه مراسم راهپیمایی و برنامههای دهه فجر کمرنگ شود. این موضوع اهمیت پرداخت مستقل، دقیق و رسانهای به ۲۳ بهمن ۱۳۶۵ را دوچندان میکند.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز در سالهای گذشته، همواره در آستانه سالگرد این حادثه وعدههایی برای ثبت ملی، پیگیری ساخت یادمان و اجرای طرحهای فرهنگی دادهاند. با این حال، این وعدهها پس از پایان مراسمها، رنگ میبازد و به اقدام عملی منجر نمیشود.
پرسشهای جدی همچنان باقی است. چرا پس از گذشت ۳۹ سال، یادمانی شایسته با المانهای هنری و مفهومی در ورودی شهر چوار ساخته نشده است؟ چرا با وجود اینکه شهرستان چوار یکی از مسیرهای اصلی تردد زائران کنگره عظیم اربعین حسینی است، دروازهای هویتی با نمادهایی چون توپ فوتبال، زمین چمن و نشانههای این حادثه تاریخی طراحی و نصب نشده است؟
از سوی دیگر، وجود صنایع بزرگی همچون پتروشیمی و پالایشگاه گاز در این شهرستان، ظرفیتی مهم برای ایفای مسئولیتهای اجتماعی به شمار میرود. با این حال، تاکنون اقدامی مؤثر برای استفاده از این ظرفیت در جهت ساخت المانها و یادمانهای ماندگار صورت نگرفته است.
حادثه زمین فوتبال چوار یک خاطره ساده نیست. این رویداد، یک مطالبه تاریخی، فرهنگی و ملی است. زنده نگه داشتن آن، ادای دین به شهدای مظلوم و گامی اساسی در روایت حقیقت برای نسلهای آینده و افکار عمومی جهان به شمار میرود. امروز زمان اقدام است؛ نه تکرار وعدهها.
#حادثه_زمین_فوتبال_چوار #شهدای_چوار #ایلام #دهه_فجر #جنایت_جنگی #رصد_ایلام #حقوق_بشر
